Si ina'y umalís sa amin n~g magtatakipsilim at tumun~go sa bahay n~g mayamang sisin~gilin, n~guni't nakatugtog na ang ánimas ay hindi pa dumárating kaya't sa kainipán ni amá'y pinasalunuan sa akin. ¡Oh! n~g ako'y papanaog na sa aming bahay ay siyáng pagdating ni iná, na humahagulgol at ang pananamít ay halos gulagulanit.

N~guni,t, inin~gatan din naman n~g Dios at isang soldado ang doo,i, pumasoc, n~gala,i, si Didimo na binyagang lubos ang siyang sa silid niya ay naglagos. Sa Santa at Martir cung caya tumun~go siyang cailan~ga,t, ang uica,i, ganito, huag cang matacot sa pagparito co at aco,i, cristiano ring caparis mo.

Tumun~ si Ibarra. «Naglagalág ang binatang tulad sa isáng sinumpâ», ang ipinagpatuloy ni Elías, naglagalág sa bayán-bayán, sa m~ga bundóc at m~ga caparan~gan, at n~g inaacal

Bagá man hindî sinasadya'y capuwâ tumun~go ang dalawáng fraile sa dúyo ó ulunán n~g mesa, marahil sa pagca't siyáng pinagcaratihan nilá at nangyari n~ ang mahíhintay, na tulad sa nan~gagpapan~gagaw sa isáng cátedra : pinupuri sa m~ga pananalitâ ang m~ga carapatán at cataásan n~g ísip n~g m~ga capan~gagáw; datapua't pagdaca'y ipinakikilala ang pabaligtad, at nan~gag-úun~gol at nan~gag-uupasal

¿Guinoong Linares, lubós naman ang pag-iisá ninyó? ang ibinati at saca tumun~go sa salas, na sa m~ga nacasiwang na pintô nito'y tumatacas ang iláng tinig n~g piano. Nag-acala si Linares na n~gumitî. ¿At si don Santiago? ang idinugtóng n~g cura.

Umalís ang cura sa sacristía upang tumun~go sa convento; sa sílong nitó'y nan~gacaupô sa bangcô ang pitó ó walóng m~ga babae at isáng lalaking nagpapalacadlacad n~g paroo't parito.

Ayon sa aking panagimpan, ang pasimulang pagsasalita ni Kadiliman, ako'y dinalaw n~g m~ga kalulwa nila Burgos, Zamora at Rizal at ako'y pinan~garalan at ganitó ang pan~garal na sa akin ay sinabi: ¿Bakit mo tinatakpan ang matá n~g ating m~ga kababayan, n~g ikaw lamang ay maluklok sa trono n~g panunungkol? ¿Hindi ba nan~gan~galisag ang iyong m~ga balahibo, na sa tatlong daang taong mahigit, na pinagharian n~g kadiliman ang ating bayan, na siyang dahil n~g pagkakalupasáy sa hirap n~g m~ga bálo't ulila n~g dahil sa kanya'y pag-ibig, at n~gayo'y siya mo pang uululin? ¡Ay asawa ko! ang pabuntong hini~ngang sabi ni Kadiliman, samantálang ito'y itinatanong sa akin n~g m~ga kalulwa ay tinatalian ang aking m~ga paa't kamay, at siyang pagdatal n~g m~ga demonyo na buhat yata sa Infierno at ako'y kinakalawit at pinapandilat ang m~ga matá nabinubukalán n~g mistulang apoy, at gayari ang sa akin na ipinagturing: ¡Kadiliman! ¡Kadiliman! sasama ka sa amin n~gayon din, sapagka't ang kalulwa mo'y na sa amin n~g kaharian, dahil sa sala mong magsisisúnod: Una. ikaw ang nan~gakong kukunin mo ang independencia pag ikaw ang naging punô; ikalawa, madalas kang bumili n~g botos, ito'y nalalaban sa kautusan n~g Diyos at kautusan n~g tawo; ikatlo, ikaw ang nangagahis sa layâ n~g tawo, ikaapat at huli, ikaw ang nagnanais na kung ikaw ang naluluk-lok sa panungkol, daragdagan mo pa n~g lalong hirap ang iyong kababayan, kaya't ang kahariang ito'y hinatulan ka n~g kahit ang katawan mo'y buhay, dapat ang kalulwa mo'y kunin namin at dalhin sa bayang Infierno, kilanlin mo: LUCIPER HARI SA INFIERNO, matapos na sa aki'y masabi ang m~ga kahatulang ito, kinalawit ako n~g dalawa at sasaksakin ni Luciper naman ang aking puso, dahil sa siya daw ay may kabulukan, ako'y napasigaw n~g ... patawarin ninyo ako't hindi ko nalalaman ang aking ginawa, siya kong pagkagising; kaya asawa ko, yayamang wala na din lamang akong sukat ikaguinhawa dito sa lupa at doon man sa lan~git, ako sa iyo'y nagpapaalam, niyakap ni Kadiliman si Lolay at sakâ sinungaban ang sundang na nasa kanyang lapit, at saka nagsalita: Ang kalulwa ko'y nasa infierno na, ang katawan ko'y nandito pa sa lupa; n~guni't naubos na ang aking man~ga kaibigan mulâ n~g ako'y maghirap, ¡mabuti! ¡¡¡magpatiwakal!!! umakmang sasaksakin ang kanyang dibdib, napasigaw si Lolay n~g: ¡Asáwa ko! at pinigilan ang kamay na may sungdang, hwag ka anyang gumawa n~g ganyan dahil sa walang ibang gumawa niyan kungdî si Judas lamang, na nagtakal kay Cristo sa halagang tatlong pung..... salapi kaya't walâ kang mabuting gawin, yamang nakilala mo na ang hari sa infierno at ang gawa ni Judas, dapat layuan ang m~ga bagay na iyong ninanasa, dahil sa ito'y hindi mabuti; at walang mainam gawin tayo kundi ang magtrabajo, magpapatak n~g pawis, umibig n~g tunay na pag-ibig sa bayan kinamulatan, yayamang ang bin~ging kaliwanagan na ibininhî n~g m~ga mártir sa sarili, ay siyang mapan~gan~gatigang tanglaw na maliwanag, upang tumun~go sa landas n~g ligaya.

Nang mákita ni Sisang siya'y sumasaguitna n~g daan lumacad na siyáng alam ang guinágawa, at tumún~go sa canyang báhay, nagmámadalî, walang anó mang takip ang úlo at ang tinititiga'y ang maláyong tan-awin.

Ang lugar na tinahacan nang lubid, ay maigui basain nang suca ó tubig na may asin. Bucod dito,i, cailan~gang hipan sa bibig pagcaraca ang tila patay, ayon sa turo sa párrafo 457. Pag hungmihin~ga na, ay painumin nang maraming malamig na tubig, at paypayang parati. Masamang ipahiga ang gayong tila patay; magaling ipalocloc sa sahig, at alagaan ang ulo, nang houag tumun~go sa ilalim.

Hindi rin maicacapit cailan man ang parusang patayin, sapagca't ang tapat na parusang nauucol sa catouiran ay di dapat tumun~go sa ibang bagay cundi sa pagbabago at pagbabalic loob n~g may sala, cailan ma't ito-y itutulot n~g hayag na pagbabayad sa nagauang sala.