Ang pulso,i, hindi lubhang malacas, hindi puno, at hindi matulin; hindi lubhang malaqui ang cainitan nang bibig, at ualang pamamagang malaqui. Cun gayon, ay pupurgahin ang maysaquit nang bilin sa número 21, na yaon ang madaling macauala nang man~ga maliliuag na saquit nang n~gipin. Saca magagamot cun ibig nang may catauan nang bilin sa número 22, at malaqui rin ang cabagsican nitong gamot.

Ang pulso,i, bahag-ya na nararamdaman, at totoong unti at matulin, na hindi mabilang ang man~ga pagtiboc; nagbabalisa ang maysaquit, mayroong pauis na masama sa dibdib, at namamatay tuloy.

Ang isang oras mayroong anim na pouong minuto . Cun ang tauo,i, nacalalo na sa anim na pouong taon n~g caniyang edad, ay dungmadalang dalang sa rati ang pagtiboc n~g pulso niya. Cun ang tauo ay bata pa, na hindi ungmaabot sa labing ualo, ó dalauang puong taon nang caniyang edad, ay matulin ó madalas ang pagtiboc nang pulso; ang sa man~ga sangol lalo pang matulin.

Cung cayó'y m~ga cristiano, cung may pusò cayó, ang ipinamanhic n~g paanás, ihugos ninyó acó n~g matulin, ó ihugos ninyó sa isáng paraang sumalpóc ang aking ulo sa bató at n~g acó'y mamatáy na. Gagantihin cayó n~g Dios sa magandáng gawáng ito ... marahil sa ibáng araw ay mangyari sa inyó ang kináhínatnan co. Nagbalíc ang alférez at pinan~guluhan ang paghuhugos na tan~gan ang relós.

Ang lumalakad n~g marahan ay may pagiisip na mabagal. Ang lumalakad n~g matulin ay isang taong magaslaw at mapagin~gay. Ang may m~ga yabag na kaugaliang bigat n~guni't maayos, sing isa, ay taong may itinagong bait, matalino, maliksi at mahinahon.

Crisóstomo, pasasa teatro camí n~gayóng gabí; isúlat mo ang ibig mong sabihin cay Maria Clara. At nan~gagsilayo ang m~ga hacbang na matúlin ding gáya n~g pagcalapit. ¿Anô ang cahulugan cayâ nito? ang ibinulong ni Ibarrang naglilining-lining at untiunting lumálayò sa pintúan.

Namamaga ang tiyan; nasisira ang bait nang maysaquit; ang pulso,i, golo, munti at matulin, hindi nacacaalam tauo ang maysaquit, parati siyang nag-uiuica, at doon din sa quinahihig-an ay napapailaguin; ayao siyang tumangap nang anomang gamot. Cun minsan ay linalabasan nang manchang mumunti sa liig, sa licod at dibdib, na ang color ay moradong itim.

Caya hindi pa siya gungmagaling-galing bagcus ang lagnat ay para nan~g dati; matulin ang pulso, at cun minsan mahina at malambot; datapoua,t, cun minsan nama,i, matigas, at ga nag-aalon-alon; ang paghin~ga ay mahirap; pinan~gin~gilabutan nang guinao na maminsanminsan; gab-i gab-i lungmalaqui ang lagnat; ang pisn~gi ay mapula; tuyo ang man~ga labi, at nauuhao ang maysaquit.

Walang anó anó, sa gitnâ n~g katahimikan ay nadin~gig ang yabag n~g isang kabayo sa may hulo n~g nayong Masantol na nalalayo sa bayan n~g may m~ga limang libong dipá. Ang takbong matulin n~g kabayo'y humina n~g nalalapit na sa nayon, at n~g natatanaw na ang unang bahay ay huminto at ang nakasakay ay lumunsad.

¡Huwag kang magbiro't sadyang totohanan itong lakad namin! anang isa namang singlaki ni Sochong. At noon di'y sabaysabay ang nagsirating na umakyat sa hagdanan. Matulin namang sinalubong ni Tirso. At ... ¡sabihin pa!