* Η ενέργεια της αισθητικής αντιλήψεως δεν τελειούται εν τοις εξωτερικοίς αισθητηρίοις, αλλ' εν τη κοινή αισθήσει. Εκάστη ατομική αίσθησις αντιλαμβάνεται ίδιον αισθητόν, χρώμα η όρασις, ήχον η ακοή, οσμήν η όσφρησις κτλ.• αλλά ταύτα είναι αισθηταί ποιότητες, ουχί αντιλήψεις.

Εάν ακούσης να λέγουν, ότι η τιμή είνε και χρήμα και πλούτος, μη το πιστεύσης· πλούτος, είνε δι' εκείνους πού την έχουν· χρήμα, δι' εκείνους που την έχασαν. Εις δύο περιστάσεις δεν επιτρέπεται η δειλία· εις τον πόλεμον και εις τον έρωτα. Η Δουλεία είνε κατάστασις, την οποίαν αισθάνεται βαθύτερον η καρδία, παρ' όσον την αντιλαμβάνεται ο νους· διά τούτο γεννά περισσότερα αισθήματα, παρά ιδέας.

Λοιπόν όστις είναι ικανός να εκτελή τούτο, δεν αντιλαμβάνεται καλά μίαν έννοιαν ως κοινήν εις πολλά, από όσα κείνται χωριστά, η οποία επεκτείνεται εις όλα, και άλλας πολλάς πάλιν και διαφόρους μεταξύ των, να εμπερικλείωνται απ' έξω από μίαν, και πάλιν μία άλλη να διαπερά όλα και να τα ενώνη εις έν, και άλλαι πολλαί να είναι εντελώς άσχετοι; Αυτή δε είναι η ικανότης να αναλύωμεν επιστημονικώς κατά γένη, δηλαδή εις ποία σημεία είναι δυνατόν να συγκοινωνούν τα διάφορα μέρη και εις ποία όχι.

Κατά την σημασίαν είναι αι αυταί, διαφέρουσι δε μόνον κατά τον τρόπον της υπάρξεως. Τα οποία η αίσθησις αμέσως αντιλαμβάνεται. Πρώτος βαθμός, η όψις. Δεύτερος βαθμός, η κοινή αίσθησις γνωρίζουσα την κίνησιν. Τρίτος βαθμός, ο νους. Τον οποίον δέον ν' αποφύγη, και ο νους αποφασίζει ν' αποφύγη. Ουχί πλέον διά των εικόνων παρόντων αντικειμένων.

Η ψυχή, μία ούσα, αντιλαμβάνεται διαδοχικώς πάντα, αλλά ουχί το αδιαίρετον.&

Αλλά τούτο φυσικώς συμβαίνει εις το σκότος, ή όταν κλείωνται τα βλέφαρα, διότι και τότε γίνεται σκότος. Αλλά τούτο έχει και άλλην δυσκολίαν εάν δηλαδή δεν είναι δυνατόν, όταν τις αισθάνηται και βλέπη, να μη αντιλαμβάνεται το ορώμενον αντικείμενον, αναγκαίως ο οφθαλμός αυτού πρέπει να βλέπη αυτός εαυτόν . Διατί λοιπόν τούτο δεν συμβαίνει εις τον οφθαλμόν όταν ηρεμή; 3.

Τόρα όμως πρέπει να συζητήσης μαζί μου, αρχίζων, καθώς φαίνεται, πρώτον από τον σοφιστήν και να ερευνάς και να εξηγής διά λόγου τι είναι. Διότι προς το παρόν συ και εγώ το όνομα μόνον κατέχομεν εξ ίσου ως προς αυτόν. Ενώ το επάγγελμα, διά το οποίον του δίδομεν αυτό το όνομα, δεν είναι παράδοξον ο καθείς μας να το αντιλαμβάνεται διαφορετικά.

Πάσα γεωμετρική σειρά σχημάτων και παν σύστημα αριθμητικόν και μουσικόν πρέπει να αποδειχθή εις τον εννοούντα ορθώς ότι συμφωνεί με το όλον της τροχιάς των περιφερομένων άστρων, θα αποδειχθή δε, εάν, καθώς λέγομεν, ορθώς αντιλαμβάνεται κανείς, όταν προσέχη εις το έν. Διότι τότε θα παρουσιασθή εις τον νουν του σκεπτομένου ένας κοινός σύνδεσμος μεταξύ όλων αυτών.

Φαίδρος Επιτήδειος θα ήτο, Σωκράτη, εκείνος ο οποίος θα εγνώριζε να κάμη ταύτην την διάκρισιν. Σωκράτης Έπειτα νομίζω ότι πρέπει, όταν αναλαμβάνη την εξέτασιν εκάστου ζητήματος να μη του διαφεύγη την προσοχήν, αλλά μετ' οξύτητος ν' αντιλαμβάνεται εκείνο περί του οποίου μέλλει να είπη, δηλαδή εις ποίον εκ των δύο γενών έτυχε ν' ανήκη τούτο. Φαίδρος Βεβαίως.

Πιε, αν θέλης, και μίαν παραπάνω εις την τύχην μου. Ξεύρεις, εκέρδισα σήμερα τον πρώτον λαχνόν. — Το ήξευρα! απαντά σοβαρός ο ιθύντωρ της κοινής γνώμης, και απέρχεται υπόπτερος. Η κυρία Πηνελόπη, ην αφήκαμεν μόνη προ μικρού, λαμβάνει έν μυθιστόρημα, κάθηται νωχελώς επί του ανακλίντρου και αναγινώσκει. Αλλ' αναγινώσκει μηχανικώς, χωρίς σχεδόν ν' αντιλαμβάνεται. Ο νους της είνε αλλού.